السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

38

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

را ترك نكرده ، ديگرى حق ندارد مزاحم او شود ؛ ليكن با ترك محل ، حقش ساقط مىگردد و تصرف ديگرى در آن محل جايز است ، مگر آنكه اوّلى براى كارى نشسته باشد و قبل از اتمام كار ، به جهتى و به قصد بازگشت در همان روز ، آن جا را ترك كند ، كه در اين صورت با وجود اثاثى از او در آن مكان ، حقش محفوظ است و بدون آن حقش ساقط مىگردد . 9 برخى ، در سقوط حق اشكال كرده و احتياط را لازم دانسته‌اند . 10 تصرف در فضاى راه به احداث بالكن و گشودن در و پنجرهء خانه به آن و گذاشتن ناودان به سمت آن در صورت زيان نداشتن براى رهگذران و نيز استفاده از سطح زير زمين راه در صورت محكم كارى سقف آن و خطر نداشتن براى عابران ، جايز است . 11 راهى كه عرض آن بيشتر از پنج يا هفت ذراع است ، در صورتى كه پيش از آن ، ملك كسى بوده و وى آن را راه قرار داده ، تصرف در افزون بر پنج يا هفت ذراع به احيا جايز نيست ؛ ليكن اگر مسبوق به ملكيت نبوده ، در اينكه احياى مازاد بر حريم جايز است يا نه ، اختلاف است . 12 راه متروك ، از حكم راه خارج و احياى آن جايز است . 13 برخى گفته‌اند در صورتى كه در آينده اميد به عبور و مرور از آن برود ، از حكم راه خارج نمىشود و در نتيجه احياى آن جايز نيست ؛ ليكن اگر مردم براى آمد و شد راهى ديگر برگزيده و از آن راه براى هميشه اعراض كرده باشند ، احياى آن جايز است . 14 برخى ، در جواز احياى راه متروك ، در صورت داشتن پيشينهء ملكيت ، اشكال كرده‌اند . 15 احكام : تخلّى ( - - - ) تخلّى ) در راه عمومى 16 و نيز نمازگزاردن در ميان راه مكروه است ؛ ليكن در دو طرف آن كراهت ندارد . 17 فرود آمدن مسافر در آخر شب در جاده براى استراحت 18 و نيز آمد و شد در راه شلوغ مكروه است . 19 از مصارف سهم سبيل اللَّه ( - - - ) سبيل اللَّه ) از زكات ، احداث راه و تعمير و نگهدارى آن است . 20